Nieuws
NAD en anti-veroudering: veelbelovende wetenschap, geen bewezen behandeling
12-07-2026De belangstelling voor NAD⁺ groeit snel.
Onderzoekers zien de lichaamseigen stof NAD als een belangrijke schakel in het verouderingsproces, terwijl (commerciële) aanbieders steeds vaker NAD-infusen en supplementen aanbieden. De wetenschap laat echter een genuanceerder beeld zien: de biologische rol van NAD⁺ is goed onderbouwd, maar overtuigend bewijs dat het verhogen van NAD⁺ veroudering bij mensen vertraagt of terugdraait, ontbreekt vooralsnog.
Nicotinamide-adenine-dinucleotide (NAD⁺) is een co-enzym dat voorkomt in vrijwel iedere lichaamscel. Het speelt een essentiële rol bij de energievoorziening, DNA-herstel en de werking van enzymen die betrokken zijn bij het onderhoud van cellen. Uit onderzoek blijkt dat de hoeveelheid NAD⁺ in het lichaam afneemt naarmate mensen ouder worden. Wetenschappers vermoeden dat deze afname kan bijdragen aan verschillende kenmerken van biologische veroudering.
De afgelopen jaren is het inzicht in de moleculaire processen achter veroudering sterk toegenomen. Waar ouder worden vroeger vooral werd gezien als een onvermijdelijk proces, richten onderzoekers zich tegenwoordig steeds meer op de onderliggende biologische mechanismen. NAD⁺ geldt daarbij als één van de meest veelbelovende aangrijpingspunten.
Veel belangstelling, beperkt bewijs
Dat maakt NAD⁺ echter nog geen bewezen anti-verouderingsbehandeling. Uit overzichtsstudies blijkt dat laboratoriumonderzoek en dieronderzoek veelbelovende resultaten laten zien. Klinisch onderzoek bij mensen staat echter nog in de kinderschoenen. In een recente analyse van de beschikbare studies concluderen onderzoekers dat het verhogen van NAD⁺ waarschijnlijk veilig kan worden toegepast, maar dat voor de meeste mogelijke toepassingen nog onvoldoende bewijs bestaat om de werkzaamheid vast te stellen.
Ongeveer de helft van de gepubliceerde klinische onderzoeken rapporteerde positieve effecten. Tegelijkertijd geldt voor de meeste onderzochte toepassingen dat slechts één goed uitgevoerde studie beschikbaar is. Volgens de onderzoekers zijn grotere en onafhankelijke klinische studies nodig voordat betrouwbare uitspraken kunnen worden gedaan over de effecten op veroudering en leeftijdsgebonden aandoeningen.
Niet iedere manier om NAD te verhogen is hetzelfde
Een belangrijk onderscheid dat in commerciële uitingen vaak ontbreekt, is het verschil tussen NAD-infusen, NAD-precursors en leefstijl.
1. NAD-infusen
Internationaal bieden diverse privéklinieken NAD-infusen aan als behandeling voor onder meer veroudering, vermoeidheid en herstel. Voor deze toepassingen bestaat op dit moment echter geen overtuigend klinisch bewijs.
Bovendien is NAD⁺ in Nederland niet geregistreerd als geneesmiddel voor intraveneuze toediening. Daardoor behoort een NAD-infuus niet tot de reguliere medische zorg en is het niet via de Nederlandse openbare apotheek verkrijgbaar.
Ook over de werking van een NAD-infuus bestaat nog wetenschappelijke discussie. NAD⁺ is een relatief groot en geladen molecuul dat celmembranen niet gemakkelijk passeert. Steeds meer onderzoek suggereert dat toegediend NAD⁺ waarschijnlijk eerst buiten de cel wordt afgebroken tot kleinere bouwstenen, waarna cellen deze opnieuw gebruiken voor de eigen aanmaak van NAD⁺. Tegelijkertijd zijn er aanwijzingen dat bepaalde cellen onder specifieke omstandigheden ook extracellulair NAD⁺ kunnen opnemen. Welke route bij mensen het belangrijkst is en in hoeverre dit leidt tot gezondheidsvoordelen, wordt nog onderzocht.
2. NAD-precursors
Een andere benadering is het gebruik van zogenaamde precursors: stoffen waaruit het lichaam zelf NAD⁺ kan maken.
De bekendste zijn niacinamide (nicotinamide, een vorm van vitamine B3), nicotinezuur (niacine), nicotinamide riboside (NR) en nicotinamide mononucleotide (NMN). Van verschillende van deze stoffen is aangetoond dat zij de NAD-spiegels in het lichaam kunnen verhogen.
Dat betekent echter niet automatisch dat zij ook veroudering vertragen of ziekten voorkomen. Voor dergelijke gezondheidsclaims ontbreekt op dit moment nog overtuigend klinisch bewijs.
3. Leefstijl blijft de basis
Opvallend is dat onderzoekers ook veel aandacht besteden aan leefstijl. Regelmatige lichaamsbeweging, een gezond voedingspatroon, voldoende slaap en het voorkomen van overgewicht hangen samen met een gezonde energiehuishouding van cellen en ondersteunen de natuurlijke NAD-stofwisseling.
Sommige onderzoekers stellen zelfs dat goed afgestemde beweegprogramma's voor ouderen uiteindelijk effectiever zouden kunnen zijn dan de huidige farmacologische strategieën om NAD⁺ te verhogen. Of dat daadwerkelijk zo is, zal toekomstig onderzoek moeten uitwijzen.
Van laboratorium naar patiënt
Volgens verschillende wetenschappelijke overzichtsartikelen biedt het herstellen van NAD⁺-niveaus interessante mogelijkheden voor de toekomst. Niet alleen binnen onderzoek naar gezond ouder worden, maar mogelijk ook bij aandoeningen waarbij de energievoorziening of het herstelvermogen van cellen is verstoord.
Tegelijkertijd benadrukken onderzoekers dat de stap van fundamenteel onderzoek naar bewezen medische toepassing groot is. Veel resultaten zijn afkomstig uit cel- en dieronderzoek en laten zich niet zonder meer vertalen naar mensen. Voor vrijwel alle toepassingen zijn grotere, goed gecontroleerde klinische studies nodig.
Conclusie
NAD⁺ is zonder twijfel één van de meest interessante onderzoeksonderwerpen binnen de verouderingsbiologie. Dat de hoeveelheid NAD⁺ afneemt met de leeftijd staat grotendeels vast en onderzoekers zien hierin een mogelijk aangrijpingspunt om aspecten van het verouderingsproces te beïnvloeden.
Vooralsnog is de wetenschap echter verder dan de klinische praktijk. Er is nog geen overtuigend bewijs dat NAD-infusen of andere NAD-behandelingen het verouderingsproces bij mensen daadwerkelijk vertragen of terugdraaien. Ook zijn NAD-infusen in Nederland geen geregistreerde geneesmiddelen.
De komende jaren moeten grotere klinische studies uitwijzen welke plaats NAD-gerichte therapieën uiteindelijk zullen krijgen. Tot die tijd blijft een gezonde leefstijl de best onderbouwde manier om de natuurlijke processen die betrokken zijn bij gezond ouder worden te ondersteunen.